Inloggen


Als u op dit moment bij ons een cursus volgt, log dan hier in.

« terug naar cursusoverzicht

Basiscursus - Klokken - 14 november 14:00-17:00

Crijns & Stender 

Landgoed 'Oosterheide'

Tilburgse Baan 1

4904 SP Oosterhout

Tel. 076-587 57 00

m.crijns@planet.nl

www.crijns.info

Klokken, horloges, barometers, instrumentaria

Tussen Oosterhout en Breda ligt in de bossen nabij Teteringen het landgoed Oosterheide. Een meer dan honderd jaar oud, in 18de-eeuwse stijl opgetrokken buitenhuis. Sinds 1993 wonen Mario en Nan Crijns er, en stellen hun collectie klokken, barometers, tijdmeetkundige instrumenten, nautisch antiek, landkaarten en globes van de hoogste kwaliteit ten toon. Op afspraak ontvangen zij verzamelaars, liefhebbers en andere geïnteresseerden. Eén keer per jaar worden hun relaties op Oosterheide uitgenodigd voor een verkooptentoonstelling, waaraan een andere collega antiquair als gastdeelnemer meedoet. 

‘In Nederland worden al eeuwen klokken en horloges gemaakt en dus ook gerestaureerd. Al sinds de 16de eeuw bestaat er grote belangstelling voor uurwerken en er zijn dan ook een aantal belangrijke verzamelaars in ons land. Hierdoor is er een levendige handel in antieke klokken en horloges. Wat mij van jongs af boeit, is de verfijning en precisie van het mechaniek’, vertelt Crijns. Hij volgde de instrumentenmakeropleiding en zat in de vliegtuigbouw voordat hij het vak van klokkenrestaurator leerde. Vervolgens trad hij als restaurateur – een die naar perfectie streeft – in dienst bij een antiquair gespecialiseerd in antieke uurwerken en begon in 1976 een eigen zaak in Breda. Dan gaan de ontwikkelingen snel, met antiekbeurzen als Delft, Amsterdam, en sinds 1983 de Antiquairs International Valkenburg, de latere TEFAF Maastricht. In 1991 nam hij de zaak van Stender over en sindsdien heet de firma Crijns & Stender.

De collectie omvat objecten uit de periode van de gotiek (voor klokken ruwweg tot 1600) tot het laatste kwart van de 19de eeuw. Ze komen voor het grootse deel uit West-Europa, en soms ook uit Tsjechië, Polen  of Turkije, een enkele keer Amerika, China en Japan. ‘Renaissanceklokken genieten mijn voorkeur’, stelt Crijns zonder na te hoeven denken en noemt ‘schoonheid, vakmanschap, verfijning van verhoudingen, het prachtige gietwerk, het ciseleer- en graveerwerk’ als voornaamste kenmerken die deze voorliefde bepalen. Wat in het geheel niet wil zeggen dat hij minder gecharmeerd zou zijn van Haagse klokken of het werk van Quare, Knibb, Tompion, en de Franse uurwerkmakers Janvier, Breguet, Lepaute, Leroy en Berthoud, van wie hij hun enorme precisie waardeert.

‘Wie eenmaal aan klokken begint wordt snel een verzamelaar. Die begint en verrijkt zijn kennis en krijgt steeds meer interesse in vroege stukken’, aldus Crijns. Zijn klantenkring bestrijkt  Europa, Amerika, Canada China en Japan. ‘Vaak zijn het industriëlen met bedrijven in de techniek of tandartsen en specialisten, die met fijne instrumenten werken. Er zijn ook enkele vrouwen bij, wat uitzonderlijk mag heten, want verzamelaars van klokken zijn bijna altijd mannen.’     

 

 

F. Kats

Voorhaven 4

3024 RM Rotterdam

Tel. 010-476 44 75

E-mail f.kats@katskats.com

www.kats.antiekeklokken.info

Klokken, horloges, barometers, instrumentaria

‘Rijksgediplomeerd horlogemaker, gespecialiseerd in de restauratie van antieke uurwerken,’ zo omschrijft Fred Kats zich. ‘Dit vak bracht mij in de handel. Eerst Kats & Koorengevel, een winkel met een compagnon, later zelfstandig. Ik restaureerde voor de koningin en musea, en stond op beurzen als kasteel Rosendael, Arti in Amsterdam, Breda en later Delft. Maar ik ben geen man voor beurzen. Wat moet ik doen als het even stil is in mijn stand? Dat is niets voor mij,’ stelt hij. 

‘In historisch Delfshaven zit ik ruim vijfendertig jaar. Ik heb in de jaren ’70 serieus overwogen om naar Amsterdam te verhuizen, maar toen ging Rotterdam hier monumenten restaureren en deed mij een goed aanbod. Ik mocht kiezen welk pand ik wilde huren.’ 

‘Ik heb veel gedaan in Haagse klokken en religieuzes, en in Franse precisie van rond 1800. De technische kant boeit mij het meest. Voor veel antiquairs mag een antieke klok vooral een meubel zijn met een wijzerplaat, voor ons specialisten is een klok vooral een uurwerk met een – uiteraard authentieke – behuizing. Het is namelijk de uurwerkmaker die signeert. Ik ben gefascineerd door klokken die iets betekenen in de geschiedenis van de tijdmeting. Al die ontwikkelingen en verbeteringen in hun prestaties – van slingeruurwerk in de 17de eeuw en 18de-eeuwse scheepschronometers, tot de regulateur in de periode van seize en empire! Daarover zou ik toch eens moeten schrijven.’ 

Een podium om het metier te propageren heeft hij samen met collegae Mario Crijns, Theo Mentink en Bert Roest zes jaar geleden opgericht: The Horological Foundation. Een stichting zonder winstoogmerk, die serieuze liefhebbers van antieke klokken, horloges en barometers de mogelijkheid biedt om – vooral op internet – informatie, kennis en ideeën uit te wisselen.

‘Moderne technologie heeft haar intrede ook in mijn vak gedaan. Denk eens hoe behulpzaam computers kunnen zijn, als je een restauratie tekent of berekent.’

Kats doet dan niet langer aan beurzen mee, hij is wel expert bij Tussen Kunst & Kitsch en lid van keuringscommissies in Amsterdam en Maastricht. Hij maakt zich sterk voor objectievere keuringsnormen. Meer eenheid in de richtlijnen kan volgens hem tot consistenter keuren leiden.

Met de AVRO maakte hij drie televisiedocumentaires over antieke uurwerken. Regelmatig houdt hij lezingen over zijn vak.

‘Ik ben wat minder handelaar dan voorheen, ook niet meer zo commercieel. De zeilsport met zijn vele technische aspecten is mijn hobby. Met mijn boot heb ik de halve wereld gezien. Mijn zoons zijn goede wedstrijdzeilers, de jongste was ‘the best of the rest’ – de vierde plaats – op de Olympische Spelen in Sydney.’  

‘Ik heb in 1986 een koolstofvezel mast voor ze ontworpen. Bij de proefnemingen ben ik geholpen door Amerikanen van Nasa. Ik zit in een technisch comité van de International Sailing Federation. Naast het mooiste vak heb ik ook nog de mooiste hobby!'



« Back to home